Hoogleraar geschiedenis, filosoof en Oekraïne kenner Timothy Snyder schrijft in zijn boek Over Vrijheid een aangrijpende anekdote, die volgens mij gaat over transformatie: In een Oekraïens dorp dat heroverd is op de Russen, hebben meer dan honderd dorpelingen een jaar lang in de kelder van de school opgesloten gezeten. Een gruwelijke tijd vol verschrikkingen. Nu zijn ze ‘bevrijd’: ze kunnen de school weer uit. En dat is fijn.

Al meer dan 200 jaar, was er in deze grote, oude Bavokerk, deze plek; Lag het lichaam van Susanna Dumion hier al. Ze was in Suriname tot slaaf gemaakt en aan het einde van haar leven in Haarlem, in 1818 hier in de kerk begraven, 107 jaar oud. Maar zover ik weet, stond niemand er bij stil. En tot vorig jaar wisten we ook niet precies waar deze Susanna begraven was. Na haar begrafenis gebeurde er 200 jaar niks, bleef haar graf het zelfde.

Waar komt ie vandaan? Als we het verhaal van de Bijbel volgen, dan komt de hemel bijna precies tegelijk met de aarde op het toneel. Zo klinkt die eerste zin in de bijbel: “In het begin schiep God de hemel en de aarde.” De één gaat niet zonder de ander. Maar ja, het is maar een boek. Een verhaal.