Door AI gegenereerde afbeelding, afkomstig van Reddit

We worden online nu overspoeld met beelden, films en muziek die door computers gegenereerd worden op basis van wat er allemaal al eerder was. Nou hebben we als mensen heus al een hele lange geschiedenis waarin we voortdurend herinterpreteren wat er al voor ons bedacht en gemaakt is. Maar uit de datacenters en megacomputers die sinds een paar jaar massaal elektriciteit en water staan weg te vreten, komt nu zo’n ongelooflijke hoeveelheid onbezielde rommel, dat alles wat ooit origineel was en gedeeld werd op het wereldwijde web, heel binnenkort simpelweg niet meer te vinden zal zijn. Deze ontwikkeling noem ik maar ‘een nieuwe beeldenstorm’.

We lijken met elkaar dus werkelijk te geloven dat universele perfectie mooier is, dan onze unieke imperfectie. Daarom dringt zich bij mij een gelijkenis met het Bijbelverhaal van de Toren van Babel op: In onze menselijke zucht naar meer en groter en beter -als een race naar de hemel – verliezen we totaal uit het oog wat er wérkelijk toe doet. Dus raken we elkaar als mensen kwijt en begrijpen elkaar niet meer. Bij het verhaal van Babel komt dat door een spraakverwarring die God veroorzaakt – als hij vanuit de hemel even naar beneden kijkt – omdat de mens niet moet gaan geloven dat hij zélf God is.

De vloedgolf of beeldenstorm die AI nu ontketent, zal een hele andere, door onszelf veroorzaakte spraakverwarring geven. Niets dat we online zien of horen, kunnen we binnenkort nog als ‘authentiek’ vertrouwen. We krijgen alleen nog maar te zien, wat het platform weet dat we zelf wíllen zien. Zo doet ons verhaal met AI dan ook denken aan het sprookje van de koning die wenst dat alles dat hij aanraakt in goud zal veranderen, om pas dán te ontdekken dat hij, door vervulling van zijn liefste wens, van de honger zal omkomen.

Misschien de komende ‘vastentijd’ maar eens stoppen met het gebruik van AI?

Stadsdominee Tom de Haan

Aanleiding voor deze column was het nieuwsbericht op de NOS: “Gebruikers kunnen makkelijker dan ooit gelikte filmpjes maken op basis van korte tekstopdrachten. Verschillende resultaten die daaruit kwamen, hebben al virale clips opgeleverd.” Het komt uit een nieuwsbericht over een zaak tussen Disney en ByteDance. Want: Kunstmatige intelligentie gebruikt als input de iconische beelden, verhalen en filmsterren, waar Disney de rechten van heeft.